İstanbul Manda Yetiştiricileri Birliği Kuruluş Çalışmaları Başladı
Ülkemizin önemli hayvansal üretim genetik kaynaklarından Anadolu Mandası yetiştiricileri örgütlenme çalışmalarına başlamış bulunuyor. 4631 sayılı Hayvan Islahı Kanunu ve 19 Aralık 2001’de R-6’da yayımlanan “Islah Amaçlı Yetiştirici Birliklerinin Kurulması ve Hizmetler” adlı yönetmeliğinde öngördüğü üzere bu güne kadar herhangi bir birlik tanımında yapılanmaya sahip olmayan Manda Üreticileri Birlik yapılanmasına giderek sorunlarının çözümü konusunda önemli bir adım attılar. Üyeleri arasında birliktelik ve eşgüdüm sağlayarak üstün verimli mandalar yetiştirmek, mevcut üretim materyalinin genetik potansiyelinin geliştirilmesi ve verimlerinin arttırılması bunların ıslah bakımından soy kütüğü ya da ön soy kütüğü kayıtlarının tutulması işlemlerinin birlik çatısı altında daha etkin olacağı değerlendirilmektedir. Birlik ayrıca üyelerin eğitimlerini sağlayarak hayvanlarla ilgili sağlık işlemlerinin yürütülmesi sigorta işlemlerinin yapılması üyeler arasında çeşitli verim arttırıcı çalışmaları özendirerek ihtiyaçların temini ve tedariği, yurt içi ve yurt dışında pazarlanması ile ilgili tesis kurmak işletmek gibi hususlarda çalışma yapmak amaçlanmaktadır. Konu ile ilgili ülkemizde sayıları milyondan 80000’e inen manda populasyonun da İstanbul en önemli potansiyele sahip İstanbul tahminlere göre on bin civarında manda bulunmaktadır. Bu mandaların Çatalca, Arnavutköy, Silivri, Beykoz, Şile ilçe ve köylerinde yoğunlaştığı belirtiliyor. Bu köylerde 200 ailenin profosyönel anlamda Pazar için üretim yaptıkları belirtilmektedir. Ülkemizin çoğu yerinde aile işletmelerinin birkaç başlık manda varlığı çoklukla ailelerin kendi ihtiyaçları için üretim modelinde bulunmaktadır. Oysa İstanbul ‘daki yetiştiriciler İstanbul turizm sektöründe önemli yer tutan geleneksel ürünlerimizde Manda yetiştiriciliği ve “kaymak” üretimi ile ticari faaliyet içeriğinde yetiştiricilik yapmaktadırlar. Edinilen bilgiye göre İstanbul’da kayıtlı 8883 mandadan oluşan populasyon mevcuttur. Bu manda dağılımının Eyüp İlçesi 3460, Arnavutköy 3330, Silivri 610, Şile 300, Sarıyer 380, Çatalca 450, Beykoz 250 şeklindedir. İstanbul’da manda desteği alan yetiştirici sayısı ele alındığında 217 kayıtlı çiftçi bulunmaktadır. Bu şekliyle ortalama işletme büyüklüğü 40 dır. Ancak çok sayıda büyük işletme bulunduğu belirtilmektedir.
Ancak 2 yıl öncesine kadar hiçbir destek alamadığı için sayıları çok azalan manda üreticileri kamu karar vericilerinin yerinde önlemleri ile Tarım Bakanlığı hayvancılığın desteklenmesi hakkında uygulama esasları tebliğine göre hayvan kayıt sistemine kayıtlı anaç mandaya sahip olan üyelere yılda hayvan başına bir kez doğrudan destek kapsamına alındılar.
2008 yılı itibariyle anaç manda desteği manda başına 250 TL olup her yıl bu rakam düzenlenmektedir. Edinilen bilgiye göre eskiden Çatalca’ya bağlı şimdi Arnavutköy’e bağlı Nakkaş Köyün’de manda yetiştirici Sezai Ural, Arnavutköy Tarım ilçe Md.Vet. Hek. Nurullah Tınaz, Silivri Tarım ilçe Md. , Zir. Müh. Hasan Güven ve Çatalca Tarım İlçe Md. Zir. Müh. Erman Ulusal girişimi öncülüğünde üreticilerle bir toplantı düzenlemiştir. Düzenlenen toplantıya Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümünden Prof. Dr. M. İhsan Soysal, TAGEM Bandırma Hayvancılık Araştırma Enstitüsünden Dr. Vet.Hek. Mustafa Büyükkebapcı katılmıştır. Toplantıda moderatörlüğü üstlenen Prof. Dr. M. İhsan Soysal’ın bildirdiğine göre elliyi aşkın üretci ve katılımcı ıslah çalışmalarını ve daha nitelikli üretim yapabilmek için birlik kurmanın önemini ve gerekliliğini vurguladılar. Edinilen bilgiye göre aynı il hudutlarında en az üç baş manda ineğine sahip 7 kişiden oluşan kurucu üyeler belirlendi. Bu kurucu üyeler; Sezai Ural (Nakkaşköy, Arnavutköy İlçesi), Sadık Ermiş (Nakkaşköy, Arnavutköy İlçesi ), Tahsin Özdil(Boyalı Köyü), Osman Yalçın (Gümüşpınar Köyü), Cihat Erdoğan (Silivri, Danamandıra Köyü), Miraç Yoldaş (Arnavutköy İlçesi, Baklalı Köy), İsmet Ünlü (Işıklar Köyü, Eyüp) olmuştur.
Birliğin bir ya da iki defalık üç ay süre içerisinde üye sayısının 25’e çıkarılıp Genel Kurula gitmesi gerekmektedir. Kurucular Kurulunun İstanbul Tarım İl Müdürlüğüne başvurup ana sözleşmelerini imzalaması ve gerekli işlemlerden sonra birlik kuruluşunu gerçekleştirmeleri planlanmaktadır. Daha sonra kurucular aralarında görev bölümü yaparak kurucular kurulu üye sayısı en az 25 üyeye ulaşınca “Kuruluş Genel Kurulu” düzenlemesi gerekmektedir. Kuruluş genel kurulunu ilk genel kurul olması dolayısıyla ilk olağan genel kurul olması da söz konusudur. Özellikle ülkemizde halk elinde manda sürülerinin ıslahı içerikli bir ülkesel projenin uygulamaya geçmesi konusunda uzun yıllardır, kamu karar vericileri, üreticiler, akademisyenler dile getirdiği bir süreçte manda yetiştiriciler birliği önemli etkinlik ve farkındalık yaratacağı değerlendiriliyor.