KATEGORİLER

• Anasayfa
• ANİMAL e-dergi TIKLA
• Veteriner e-dergi TIKLA
• Küçükbaş Hayvancılık
• Büyükbaş Hayvancılık
• Kümes Hayvancılığı
• Su Ürünleri ve Balıkçılık
• A r ı c ı l ı k ve B A L
• Pet ve Diğer Hayvanlar
• VETERİNER / Vet. İlaç
• Yem ve Katkı Maddeleri
• Et ve Et Ürünleri
• Süt ve Süt Ürünleri
• Gıda ve Çevre Hijyeni
• Hayvancılık Ekipm.San.
• Ürün Haberler
• R ö p o r t a j
• Sektörel Etkinlikler
• Teknik Araştırmalar
• C A T E G O R I E S
• P R O D U C T N E W S
• S U M M A R Y N E W S
• C O M P A N I E S

HABER ARA

Sitrik asit 1784 yılında İsveçli kimyacı Carl Wilhelm Scheele tarafından limon suyu-nun kristalleştirilmesi sonucu elde edilmiştir. Bunun için limon asidi olarak da anılır.
Sitrik asit, karboksilik asitlerden, renksiz, kristal yapılı organik bir bileşiktir. For-mülü C6H8O7 şeklindedir. Hemen hemen tüm bitkilerde ve birçok hayvanın vücut sıvısında bulunur. Yağların, proteinlerin ve karbonhidratların yükseltgenerek karbondioksit ve suya dönüştüğü fizyolojik süreçlerden geçer. Sitrik asit siklusunun (TCA siklusu) ana maddesidir.
Yukarıda da izah edildiği gibi Organik asitler doğada saf olarak bitkisel ve hayvansal organizmada bulunurlar. Ayrıca doğal yollardan da elde edilebilirler. Hayvan vücu-dunda kullanılıp, metabolize olduktan sonra karbondioksik ve suya kadar parçalanırlar.
Dolayısıyla canlı organizma tarafından sentez edilen ve kullanılan maddeler oldukları için hayvanlarda kullanılmaları hiçbir risk oluşturmaz ve kalıntı bırakmazlar.
Aşağıda bazı organik asitlerin organizmadaki sentez yerleri ile sitrik asitin, sitrik asit siklusundaki yeri gösterilmiştir.

Yukarıdaki şemalardan da görüleceği gibi, laktik asit, sitrik asit, fumarik asit ve malik asit karbonhidrat metabolizmasında ara ürünler olarak oluşur.
Asetik asit, propiyonik asit ve bütürik asitler ise sellülozun sindirim kanalında fermantasyonu sonucunda ortaya çıkarlar.
Yaygın olarak kullanılan antibiyotik büyütme faktörlerinin hayvan beslemede kullanılmasının yasaklanmasından sonra organik asitlerin koruyucu, verim arttırıcı ve büyütme faktörü olarak kullanılmasının değeri tüm dünyada olduğu gibi bizde de önem kazanmıştır.

Kanatlı hayvanlarda sindirim sistemi mikroflorası bir çok bakteri türünün yaşamasına elverişli bir ortamdır. Sindirim sistemi mikroflorasında 400’ün üstünde mikroorganizma türü bulunmakta ve bağırsaklarda 1014 adet mikroorganizma yaşamaktadır.
Doğal bağırsak florasının % 90’nını laktik asit üreten fakültatif anaerob bakteriler (Lactobacilluslar) ile anaerob Bacteroides ve Fusobacterium türleri, %10’unu ise E. coli, Enterococcus, Clostridium, Staphylococcus, Blastomyces, Pseudomanas ve Proteus türleri oluşturur.

Kuluçkadan çıkan civcivler, pH’sı 5-5.6 arasında değişen steril bir sindirim kanalına sahiptirler. Bu ortam, patogen mikroorganizma türlerinin sindirim kanalına yerleşmesi için oldukça uygundur (Spring, 1997). Bakteri populasyonu yaklaşık iki hafta içinde ince bağırsağa yerleşir. Nitekim, Langhout (1999), yumurtadan çıkan bir civcivin sindirim kanalında birkaç saat sonra bile sınırlı sayıda ve çeşitte mikroorganizmaya rastlanabileceğini bildirmektedir.
Başta laktik asit olmak üzere asetik asit ve sitrik asit gibi organik asitler bağırsak pH'sını düşürür yani asit bir ortam oluştururlar ve böylece nötr ve bazik ortamlarda yaşayabilen, genelde zararlı etkisi bulunan gram (-) patojen mikroorganizmaların üremesini engelleyen bir ortam oluştururlar.
Ayrıca organik asitler,  kanatlılarda sekum pH’sını düşürerek buradaki nötr veya bazik pH’da yaşayan özellikle sallmonella mikroorganizmalarının üremelerini önlerler ve yaygınlığını azaltırlar.

2-Organik asitlerin büyümeye etkileri:
Organik asitler sindirim sistemindeki mikrobial mikroflorayı değiştirerek tüketilen besin maddelerinin daha kolay sindirilebilir hale gelmesini sağlıyarak, yemden yaralanmayı artırırlar. Böylece büyüme ve gelişmeye yardımcı olurlar.

3-Organik asitlerin enzimlere etkileri:
Yukarda da belirttiğimiz gibi, sindirim sistemi tam olarak gelişmemiş civcivlerde mide pHsı 5-5.6 civarındadır. Protein sentezinde önemli bir rolü olan pepsinin inaktif haldeki pepsinojenden aktif pepsin haline dönüşebilmesi için mide pH’sının yaklaşık 3.5 olması gerekir. Dolayısıyla bu organik asitler, bu pH nın oluşmasını rahatlıkla sağlıyarak enzim aktivitelerini geliştirir. 

Sonuç:
Patojen mikroorganizmaların meydana getirdiği enfeksiyonların (özellikle Salmonella ve E. coli) tedavilerinden sonra olabilecek nüksler göz önüne alındığında bu organik asitlerin kullanımı akılcı bir çözüm olacaktır.