KATEGORİLER

• Anasayfa
• ANİMAL e-dergi TIKLA
• Veteriner e-dergi TIKLA
• Küçükbaş Hayvancılık
• Büyükbaş Hayvancılık
• Kümes Hayvancılığı
• Su Ürünleri ve Balıkçılık
• A r ı c ı l ı k ve B A L
• Pet ve Diğer Hayvanlar
• VETERİNER / Vet. İlaç
• Yem ve Katkı Maddeleri
• Et ve Et Ürünleri
• Süt ve Süt Ürünleri
• Gıda ve Çevre Hijyeni
• Hayvancılık Ekipm.San.
• Ürün Haberler
• R ö p o r t a j
• Sektörel Etkinlikler
• Teknik Araştırmalar
• C A T E G O R I E S
• P R O D U C T N E W S
• S U M M A R Y N E W S
• C O M P A N I E S

HABER ARA

Salmonella’ya karşı etkili savaş

Gıda güvenliği, özellikle de kümes hayvanlarıyla ilgili salmonella mücadelesi, Türkiye’de giderek önem kazanmaktadır. Sorumluların girişimi kavradı Etkili mücadele önlemleri üretim zincirinin başında yem üretimi esnasında başlatılmaktadır.    

Hâlihazırda Avrupalı tüketicileri EHEC salgını endişelendirmektedir. Hâlbuki başka bir bakteri dünya çapındaki mikrobiyolojik nedene dayalı gıda zehirlenmelerinin en sık rastlanan nedenlerinden biridir. Salmonellalar. Özellikle kümes hayvanları, dana ve domuz gibi hayvani kökenli gıdalardan elde edilen ürünler çubuksu bu bakteriyi insana bulaştırırlar. Kümes hayvanı ürünleri bilimsel araştırmalara göre salmonella bulaşmış ürünlerin başında gelirler ve bundan dolayı rizikolu gıdalar olarak değerlendirilirler. Bakterinin bulaşması üretim, işleme ve pazarlama zincirinin her safhasında, yani yem imalatı, yetiştirme, besi, taşıma, kesim sırasında ve buna ilave olarak paketlenme ve hazırlama esnasında da mümkün olabilir. Tüm sözü geçen safhalarda üstün hijyen standartlarının yerleştirilmesi ve bunlara uyulması, bundan dolayı etkili mücadele önlemi olarak en yüksek önceliği taşır.

Gıda maddeleri güvenliği alanında önemli gelişmeler
Kümes hayvanları Türkiye’de açık ara başta gelen tüketim hayvanlarını oluşturur. Ülke istatistiğine göre yaklaşık 200 milyon hayvan mevcudu vardır. Bu durum karşısında aşağıdaki olgular şaşırtıcı değildir: 2009 yılında ülke makamları yaklaşık 2400 salmonella kökenli vaka tespit etmiştir, bunların hiçbiri ölümle neticelenmemiştir (World Animal Health Information Database WAHID). Başka birçok ülkede olduğu gibi Türkiye’de de çok sayıda, salmonella enfeksiyonu olarak teşhis edilmemiş hastalık vakası olduğu varsayılmalıdır. Böylece salmonelloz Türkiye’de hayvandan insan geçen hastalıklar (terminolojide zoonoz da denilen) arasında ikinci sırayı alır. Ankara Üniversitesi Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Bölümünün (Prof İrfan Erol et al.) araştırmaları Türkiye’de kesilmiş bütün tavuk ve tavuk parçalarında salmonella kontaminasyon oranın %15-30 arasında olduğunu göstermiştir. Kıyaslama için: Çoğu AB ülkelerinde bu değer alt tek haneli rakamlarda bulunmaktadır. Ancak Türkiye son yıllarda salmonella mücadelesinde büyük gelişme kaydetmiş ve gıda güvenliği ile tüketicinin koruması alanında Avrupa standartlarına yaklaşmıştır. Bu meyanda diğerlerinin yanında Tarım Bakanlığı tarafından kümes hayvanları branşı için özel önlemler getirilmiş ve bunların uygulanıp uygulanmadığı düzenli olarak denetlenmeye başlanmıştır.

Karma yemden gelen salmonella kontaminasyonunun önlenmesi
Etkili bir salmonella mücadelesi daha yemlerin üretimi ve depolanması esnasında başlar. Salmonellalar çoğu zaman kontamine hammaddelerle yem fabrikalarına taşınırlar. Bu şekilde salmonellalar sadece hayvani proteinlerde örn. balık ununda değil bitkisel yemlerde de örneğin kolza küspesinde nispeten yüksek oranda salmonella bulunur (Tablo1)

Almanya’da karışık yem hammaddelerinde salmonella kontaminasyon oranı 

                                                                              (Federal Riziko Tespit Enstitüsü, 2001)

Bunun yanı sıra yem fabrikalarının çevresinde sıkça görülen Güvercin veya fare ve sıçan gibi kemirgenler de potansiyel zararlı bakteri taşıyıcılardır. Güvercin ve etkili kemirgen mücadelesi ile tüm yem fabrikalarında iyi bir temizlik bundan dolayı salmonellasız yem için temel bir önlemdir. Birçok yem fabrikası yemlerini termik bir muameleden geçirirler, örn. 2–3 dakika yak.80°C ‚de otoklavda tutularak bulaşık şarjları dekontamine ederler. Ancak termik muamele yemin beslenmeye kadar salmonelladan arî kalmasını ve depolama taşıma ve tavuk çiftliğinde tekrar salmonella ile kontamine olmasını temin etmez. Bundan dolayı karışık yeme etkili salmonella inhibitörlerinin katılması yemin hayvan tarafından yeninceye kadar salmonellasız olmasını temin için gerekli bir önlemdir. Lupro-Cid çok etkili ve kendini kanıtlamış bir üründür Ürün %65 formik asit ve %25 propiyonik asitten müteşekkil likit bir asidik karışımdır. Formik asit özellikle güçlü bir bakterisit etkiye sahiptir. Bu etki sadece hayvanın sindirim yolunda pH düşüşüne bağlanamaz. Dissosiye olmamış asit molekülleri salmonellaların hücre zarından geçebilir ve bakterinin lümeninde metabolizmasına zarar verebilir ayni zamanda DNA çoğalmasına engel olur.

Dieter Heimig
Ziraat Mühendisi

Ludwigshafen, 22.08.2011