GDO'da jet özelleştirme

İthal edilen 27 ürüne GDO analizi zorunluluğu getirilmesi iş fikri yarattı

İthalatçılar “Domatesten bile analiz istiyorlar, 3 kamu laboratuvarı yetersiz” diye isyan ederken Bakanlığa bir özel laboratuvarın analiz için akreditasyon başvurusu yaptığı öğrenildi

Genetiği değiştirilmiş organizmalı (GDO) ürünlere dair çıkartılan yönetmelik, “iş fikri” oldu. Yönetmelik sonrası Tarım Bakanlığı bünyesindeki üç laboratuvarın yetersiz olduğu ortaya çıkınca, bir özel labaratuvarın Bakanlığa GDO analizi yapabilmek için akreditasyon başvurusu yaptığı öğrenildi. Birçok laboratuvarın bu konuda hazırlık yaptığı belirtilirken bu alanda verilecek akreditasyonlar sayesinde yeni bir iş alanı yaratıldığı vurgulanıyor.

Sıkışıklık iş fikri verdi

26 Ekim’de yürürlüğe giren GDO yönetmeliği sonrasında Türkiye’ye ithal edilen 27 çeşit gıda ürüne analiz zorunluluğu geldi. Tarım Bakanı Mehdi Eker, “Domateste, meyvede GDO mu olur? GDO sadece mısır, soya, pamuk ve kanolada var. Cahiller kafa karıştırıyor” derken, Bakanlığın İl Müdürlükleri’ne yazdığı yazıdaki listede maruldan elmaya, domatesten muza kadar pek çok meyve sebze bulunması eleştiri konusu olmuştu. İthalatçılar, “Her ürün analize gönderiliyor, bu maliyetle nasıl başederiz” diye isyan ediyor. Analizlerin sadece Bursa, Adana ve Ankara’da Tarım İl Müdürlükleri bünyesindeki laboratuvarlarda yapılabilmesi de ithalatı kilitlemiş durumda. İşte bu noktada plansızlıktan dolayı yaşanan sıkışıklık bazı ’girişimciler’ için çok kârlı bir iş fikrine dönüştü. Dün bir özel laboratuvarın GDO analizi yapabilmek için Bakanlığa başvurduğu öğrenildi. Birçok laboratuvarın da akreditasyon için çalışma yaptığı belirtilirken, bu noktada Tarım Bakanlığı’nın kararı ve seçim kriterleri de soru işareti yaratmış durumda.

Birileri iyi kazanacak

GDO analizi oldukça maliyetli. İthalatçı firmaların yüklendiği bu analiz maliyeti 1.300 TL’den başlıyor. Konteynerdaki malın çeşitliliğine göre analiz maliyetleri bazı zamanlarda ürünün maliyetini bile geçebiliyor. Şarap, peynir gibi çok çeşitli ürünler ithal eden bir firmanın yetkilisi, “20 bin TL’lik ithalat yaptığım bir parti için çıkarılan GDO analiz maliyeti 25 bin lirayı buldu, ben de malımı limanda bekletiyorum“ dedi.

Liste aynı kalacak ama analiz sıklığı azalabilir

TarIm Bakanlığı, üç labarotuvarından son 15 günde yapılan tüm GDO analizlerine dair sonuçları topluyor. Bu konuda en yakın zamanda bir açıklama bekleniyor. Ancak listedeki 27 ürünün sayısının azaltılması için bir çalışma yapıldığına dair bir bilgi yok. Gıda İthalatçıları Derneği Genel Sekreteri Melahat Özkan, ”Bu yönde pek umutlu değiliz. Şu anda raporumuz elimizde, Ankara’da toplantı üzerine toplantı yapıyoruz. En azından bir geçiş süresi verilmesini sağlamaya çalışıyoruz. Yeni bir uygulama talimatı hazırlanıyor. Burada liste sanıyorum aynı olacak ancak analiz sıklığında bir gevşeme gündeme gelebilir“ dedi. Pek çok ithalatçı listeden ilk analizlerde GDO bulunamayan muz, pirinç ve mercimek gibi ürünlerin çıkarılmasını talep ediyor.

Yönetmelik ne diyor?

GDO yönetmeliğinde analizin kamu laboratuvarlarında yapılacağına dair bir hüküm yok. 18’inci madde, “GDO’u gıda ve yemin numune alma ve laboratuvar analizleri ile ilgili usul, esaslar Bakanlıkça belirlenir” deniyor.

Cargill: Yüzde 100 Türk mısırı kullanıyoruz

Cargİll Gıda’dan, şirketin de dahil olduğu birkaç büyük ithalatçı firmanın limanlarda bekleyen mallarını Türkiye’ye sokmak için görüşmeler yaptığına dair iddialara açıklama geldi. Cargill Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Murat Tarakçıoğlu yaptığı açıklamada, ”Cargill Gıda Türkiye olarak, Şeker Kanunu Hammadde Yönetmeliği’ne uygun olarak üretim yapıyoruz. Sözkonusu yönetmelikle yüzde 100 yerli mısır kullanımı zorunluluğu getirilmiştir. Bu noktadan hareketle Cargill olarak halihazırda yurtdışından mısır ithal etmiyoruz. Ülkemizde üretilen mısırda da GDO bulunmamaktadır. Ayrıca müşterilerimize verdiğimiz taahütler kapsamında zaten GDO’lu mısır kullanmamız söz konusu bile olamaz. Halihazırda hiçbir limanda bekleyen Cargill malı yoktur“ dedi.

Tarım Bakanlığı, Türkiye’ye ithal edilen domatesten buğdaya, pamuktan muz ve elmaya kadar 27 ayrı ürünün GDO analizine gönderilmesini zorunlu kılan yönetmelikten 1 hafta sonra, ”Bu analizleri bir yerde yaptırmak lazım“ dedi, 2 Kasım tarihinde 4 ilin tarım müdürlüğüne gıda analiz laboratuvarı kurulması için yazı gönderdi

Tarım Bakanlığı önce genetiği değiştirilmiş organizma (GDO) yönetmeliği çıkardı, bir hafta sonra laboratuvar altyapısını kurmak için çalışma başlattı. Türkiye’ye ithal edilen domatesten buğdaya, mısırdan, pamuğa, muza, elmaya ve marula kadar 27 ayrı ürünün GDO analizine gönderilmesini zorunlu kılan yönetmelikten 1 hafta sonra Tarım Bakanlığı 4 ilin tarım müdürlüklerine bir yazı gönderdi. Yazıda, ”GDO analiz labarotuvarı kurulması için çalışma başlatın. Laboratuvarlar Ocak ayında tamamlansın ve bize çalışma tamamlanana kadar 15 günde bir gelişmelerle ilgili bilgi gönderin“ dedi. Böylece halen tam kapasite ile çalışan 3 ilin GDO analiz laboratuvarlarına ek olarak ilk aşamada 4 yeni laboratuvar daha kurulması için çalışma yönetmelik çıktıktan sonra başlatıldı. Bu durumu eleştiren TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Başkanı Gökhan Günaydın, ”İthalatın en yoğun olduğu 4 ile, Antalya, İzmir, İstanbul ve Mersin’e yönetmelik çıktıktan, ithalat kilitlendikten 1 hafta sonra ‘GDO analizi yapılacak labarotuvar kurmak için çalışma başlatın’ yazısı gidiyor. Bunun daha önce yapılmasını beklememiz gerekmez mi?“ diye konuştu.

7 laboratuvar olacak

GDO analizi 2 farklı şekilde yapılıyor. Bunlardan ilki ”var-yok analizi “. Bunu Türkiye’de yapabilen pek çok laboratuvar bulunuyor. Ancak Tarım Bakanlığı’nın yönetmeliği bundan çok daha ayrıntılı bir inceleme gerektiriyor. Gen aktarımını ölçerek o gıdadaki GDO oranını ortaya koyabilen analiz ise Türkiye’de sadece Bursa, Ankara ve Adana’daki İl Tarım Müdürlükleri bünyesindeki laboratuvarlarda yapılabiliyor. Bu laboratuvarların talebe yetişememesi nedeniyle yönetmeliğin çıkmasından 1 hafta sonra harekete geçen Tarım Bakanlığı, ilk aşamada GDO analizi yapacak labarotuvar sayısını 7’ye çıkarmayı hedefliyor.

Yönetmelik çıktıktan sonra Türkiye’ye gıda maddesi taşıyan pek çok geminin rotasının değiştirildiğini vurgulayan Gökhan Günaydın, bu yönetmelikle ithalatın bir anlamda yasaklandığını söyledi. Bu noktada Günaydın’ın itirazı yönteme: ”Üretimi yükseltmeden ithalatı kesemezsiniz. Türkiye soya ve mısır ithal etmezse hayvanlar aç kalır. Ama Türkiye kalkınma atılımlarını hep ithalatın yasaklandığı dönemlerde yapmıştır. Umalım ki bu anlaşılmaz uygulama da bize yerli üretimin önemini yeniden hatırlatır.”

‘Türkiye’de GDO’lu üretim yok’

TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Gökhan Günaydın, “Bize bugüne kadar Türkiye’de GDO’lu üretim yapıldığına dair çok sayıda ihbar geldi. Bir emekli mısırın boyunu fazla uzun buluyor, GDO var diyor... Bu ihbarlardan ciddi bulduğumuz 20’si ile ilgili araştırma yaptık, ürünleri analize gönderdik. Kesinlikle GDO bulunmadı, incelemelerimiz sürüyor” dedi.

İthal ettiğimiz peyniri % 100 zam yapmamak için bekletiyoruz

GDO yönetmeliği sonrası ithal ettiği şarap ve peynirler gümrükte kalan Atco firmasının sorumlusu Figen Mays, “Tanzanya’da bile şarapta GDO aranmaz. Şarabın içindeki maya çok çok düşük bir orandadır. Bu maya nedeniyle şarabı GDO analizine sokmak anlaşılır bir şey değil” diye konuştu. İçindeki maya nedeniyle yönetmelik kapsamına giren peynir ve şarap ithalatının durduğunu anlatan Mays, “Limanlarda bekleyen ürünlerimiz için çıkartılan analiz bedeli, vergilerinden bile fazla. Biz bu bedelleri ödersek fiyatları yüzde 100 artırmak zorunda kalırız. Bu nedenle Tarım Bakanlığı’nın yanlıştan döneceğini umarak ürünlerimizi gümrükte bekletiyor, analize göndermiyoruz” dedi.

Bakan Eker: ‘GDO yoktur’ etiketi de konulabilir

TarIm ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker, Biyogüvenlik Kanunu Taslağı’nın, Bakanlar Kurulu’nda olduğunu ve çok kısa sürede TBMM Genel Kurulu’na geleceğini belirterek, tasarının GDO yönetmeliğiyle çerçeve olarak aynı olacağını, çok sıkı denetim mekanizması getireceklerini söyledi. Eker, “’GDO yoktur’ etiketi tüm dünyada kullanılıyor, niye son yönetmelikle yasaklanıyor” diyen uzmanları mutlu edecek bir açıklama da yaptı. Eker, “Türkiye’de gen listesi oluşturulduktan sonra, ”Bu ürün GDO’ludur“ etiketi kullanılmaya başlanması halinde, aynı ürünün GDO’suzu varsa, etikette bunun belirtilebileceğini vurguladı.

Adana’da dün 19 numune incelendi GDO’lu ürün çıktı

Ankara, Bursa ve Adana Tarım Müdürlükleri bünyesindeki 3 laboratuvar tam kapasite ile çalışıyor. Bu laboratuvarların her biri günde ortalama 20 numune sonucu verebiliyor. Bazı ithalatçılar “Bursa analiz kabul etmiyor” derken, Bursa İl Tarım Müdürlüğü analizleri kabul edildiklerini açıkladı. Adana’da ise dün 19 numunenin sonucu çıkmış, bunların bir kısmında GDO tespit edilmiş

KATEGORİLER

HABER ARA

EN ÇOK OKUNANLAR

BUGÜN

DÜN

SON 7 GÜN

BU AY

Teknik Araştırmalar

En Çok Okunan Haberler

SON DAKİKA HABERLERİ

ANKET

SON YORUMLANANLAR